polski  english 
Norka amerykańska (Neovison vison)

1. Biologia i ekologia gatunku
Drapieżny ssak z rodziny łasicowatych. Norka jest gatunkiem ziemno-wodnym, doskonale radzi sobie w różnych środowiskach. Występuje wzdłuż cieków wodnych, rowów melioracyjnych, oczek wodnych, sadzawek, stawów itp. Dobrze pływa i nurkuje, potrafi wspinać się po drzewach, szybko biega, dzięki czemu jest w stanie uciec przed potencjalnym zagrożeniem i efektywnie polować. Jest aktywna głównie o zmierzchu i nocą. Dzień spędza w norach lub dziuplach, wykorzystuje także bobrowe żeremia. Występuje kilka odmian barwnych norki. Najczęściej spotykamy zwierzęta o futrze ciemno brązowym lub czarnym.

Odżywia się różnorodnym pokarmem a skład jej diety zmienia w zależności od sezonu i dostępności ofiar w środowisku. W pożywieniu norki możemy znaleźć gryzonie takie jak; norniki, piżmak czy karczownik jak również: ryby, płazy, raki. Wiosną najchętniej poluje na ptaki zjadając dorosłe osobniki, pisklęta i jaja.

U norki występuje dymorfizm płciowy. Samice są o połowę lżejsze (0,5 – 0,8 kg) od samców (0,7- 1,7 kg). Norki przez większą część roku prowadzą samotniczy tryb życia, jednak areał osobniczy samca pokrywa się z areałami kilku samic. Ciąża trwa średnio 50 dni. Na przełomie kwietnia i maja samica rodzi 1-6 młodych, które jesienią pozostają jeszcze z matką, zimą odbywają dyspersję, a na wiosnę mogą uczestniczyć w rozrodzie.

2. Stan populacji i pochodzenie
Ojczyzną norki amerykańskiej jest Ameryka Północna. Ze względu na bardzo cenne futro od początku XX wieku była hodowana na fermach w Europie. Wielu osobnikom udało się z nich zbiec i dały one początek pierwszym rozmnażającym się na wolności populacjom. Gatunek ten rozpoczął kolonizację Europy od Skandynawii, Wysp Brytyjskich i Rosji. W latach 1933-1977 na terenie ZSRR wypuszczono na wolność około 22 tys. osobników.

Pierwsze doniesienia o występowaniu norki amerykańskiej na terenie Polski pochodzą z początku lat 50-tych. Do końca lat 90-tych skolonizowała ona niemal cały północny i środkowy obszar naszego kraju. Obecnie zasiedla niemal całą Polskę z wyłączeniem pogórza (Mapa 1).



Mapa 1. Występowanie norki amerykańskiej na terenie Polski (Zródło: Brzeziński M. & Marzec M. 2003. The origin, dispersal and distribution of the American mink Mustela vison in Poland. Acta Theriologica 48: 505-514).

3. Wpływ na rodzimą faunę
Szybka kolonizacja nowych obszarów i silna konkurencyjność z rodzimymi drapieżnikami, spowodowała, że norka stała się gatunkiem inwazyjnym (rozprzestrzeniającym się naturalnie lub z udziałem człowieka i stanowiącym zagrożenia dla rodzimej fauny). Jej drapieżnictwo prowadzi do drastycznych spadków liczebności niektórych gatunków ptaków np.: rycyka, czajki, krwawodzioba, mewy śmieszki, łyski, gęgawy czy drobnych ssaków głównie karczownika i piżmaka.

4. Kontrola i monitoring populacji
Potrzeba kontroli liczebności populacji norki amerykańskiej w naszym kraju nie podlega dyskusji, ze względu na negatywny wpływ tego drapieżnika na rodzime gatunki. Przeprowadzenie monitoringu przyczyni się do podjęcia racjonalnych działań zmierzających do ograniczenia jej liczebności i tym samym ochrony naszej fauny. Jednym ze sprawdzonych sposobów monitoringu liczebności populacji norki jest wykorzystywanie specjalnie do tego celu przygotowanych tratw. Tratwa jest pływającą platformą, na której znajduje się tunel, wewnątrz którego przechodzące norki pozostawiają tropy na specjalnie przygotowanej glince. Podczas kontroli rejestruje się liczbę tropów, dzięki czemu można określić względną liczbę osobników pozostałych lub kolonizujących dany teren. Uzyskamy dodatkowo informację o procesie kolonizacji obszaru – jak szybko i z jakich kierunków kolonizują dany obszar.
Projekt sfinansowano ze środków Komisji Europejskiej i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu Life+
Licznik gości: 500262
Strona projektu LIFE Natura 2000 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Instytut Biologii Ssaków PAN Biebrzański Park Narodowy Drawieński Park Narodowy Narwiański Park Narodowy Słowiński Park Narodowy Park Narodowy Ujście Warty
Copyright 2012, Wszelkie prawa zastrzeżone, Wykonanie: NEONE